Gradiška

Bosnia and Herzegovina

Opis

Gradiška je naselje i opština koja se nalazi u sjeverozapadnom dijelu BiH i Republike Srpske uz rijeku Savu na samoj granici sa Republikom Hrvatskom. Zahvaljujući svom geografskom položaju, Gradiška je oduvijek bila na raskrsnici puteva, a taj položaj joj  i danas omogućava dobru povezanost sa regionalnim centrima: Banjalukom, Zagrebom i Beogradom. Gradiška se prema pisanim dokumentima, prvi put pominje prije nešto više od 700 godina i to pod nazivom Gradiški Brod. Međutim, život na prostorima sadašnjeg grada, u bližoj i široj okolini, datira još od pretistorijskog doba čemu svjedoče brojna arheološka nalazišta.

Turistička ponuda obuhvata posjetu i razgledanje grada, prvenstveno obalu rijeke Save, gdje su smještene pomenute mikrolokacije: Kulturni centar, Zavičajni muzej, zatim stara zgrada opštine- Gradska Vijećnica iz 1880. godine i hotel “Kajzer” koji su proglašeni nacionalnim spomenicima. Sve se to nalazi u užem jezgru u gradskom parku, Spomeniku oblikovane prirode sa brojnim zaštićenim stablima, a na samoj obali je ribarska staza, gdje se već 20 godina održava državno prvenstvo u prekrasnim krajolicima. Osim toga turisti mogu  poći u  šetnju razgledanje i obilazak jezera Laminci površine preko 6 hektara, zatim sportske aktivnosti na raznovrsnim sportskim terenima. Posebno je atraktivan ribolov u jezeru gdje se mogu uloviti kapitalni primjerci soma, šarana, smuđa štuke. sportskom ribolovu. Osim razgledanja turisti imaju priliku da se relaksiraju i osvježe u kafe-ima na samoj obali Save ili malo dalje u Kulturnom centru.

Zainteresovani turisti  mogu posjetiti planinu Kozaru udaljenu 20 kilometara gdje su na raspolaganju 80 km obilježenih staza sa izletištima i odmorištima.

KULTURNO-ISTORIJSKO NASLIJEĐE, PRIRODNE LJEPOTE

  • Donja Dolina, čuveno sojeničko naselje iz I milenija prije Hrista, koje je smješteno nizvodno 20 km niz rijeku Savu.
  • Arheološko nalazište Manastirište, Gornji Kijevci - Karanovac. To je višeslojno nalazište iz rimskog perioda (villa rustica – poljoprivredno imanje) i srednjeg vijeka (manastirska crka sa poljoprivrednom zgradom), gdje je između ostalog i jedan od najstarijih glagoljicom napisanih rukopisa na prostorima bivše države SFRJ i koji datira iz XI vijeka. Pored toga pronađen je ćirilični natpis iu 1301. godine, koji pominje popa iz manastira Lomnica te glagoljični natpis iz 14 vijeka, koji pominje Miletu Stojića.
  • Arheološko nalazište Grad Marije Terezije- Vrbaški Grad.
  • Arheološko nalazište Servicijum – jedna od najveći rimskih luka na desnoj strani rijeke Save, formirana već u I vijeku p.n.e., te egzistirala sve do druge polovine 4. vijeka. Bila je jedna od glavnig luka i poveznica između Siscije (Sisak) i Sirmijuma (Sremska Mitrovica).
  • Arheološko nalazište Kočićevo – Smješteno je na njivi Đure Stijekovića u selu Kočićevu i predstavlja naselje mlađeg neolita sa poluukopanim zemunicama i nadzemnim kućama. Pored obilja arheološkom materijala iz perioda mlađeg neolita, uz jednu od nadzemnih kuća pronađen je najstariji ljudski skelet iskopan u Bosni i Hercegovini star oko 6000 godina.
  • *Stara zgrada opštine- Gradska vijećnica i stari hotel “Kajzer”
  • *Memorijalni kompleks “ Trinaest skojevki”.
  • Crkva brvrnara u Romanovcima,
  • *Medresa, Turbe Šejh- Gaibija i harem Tekijske Džamije.

Na privremenoj listi nacionalnih spomenika BiH spominju se još Župna crkva Svetog Roka i župni pastoralni centar Gradiška, Samostan sestara Klanjateljica Krvi Kristove sa crkvom u Novoj Topoli, Župna crkva Svetog Josipa, pastoralni centar Nova Topola.

Objekti evidentirani od strane Zavoda :   Stari Univerzitet, Kuća Kovačevića, Stara štamparija, Kuća Gvojića, Stari hotel, Muzička škola, Kuća Obradovića ( restoran Ribar ) Pravoslavna crkva Pokrova Presvete Bogorodice, kuća Prčić ( Pivnica) , kuća Drinić, stara kuća ( kafe Pingvin ), kuće u ulici Lepe Radić, kafana Jablanica...

Prirodne ljepote opštine Gradiška su vezane za prirodne resurse kao što su planine Kozara i Prosara sa obroncima Potkozarja, zatim rijeku Savu sa njenim brojnim  pritokama i Posavinom, dalje za jezera koja su uglavnom lokacije bivših majdana, zatim pećine od kojih je najpoznatija  Pećina u Trnovcu. Ovi prirodni resursi su bogati atraktivnim planinskim pejzažima i pejzažima niskog reljefa.

DOGAĐAJI

  • “Zdravofest” Festival gastronomije i kulturne baštine, 24 april, Dan Opštine
  • Podgradačko posijelo, Gornji Podgradci, juni mjesec
  • Petrovdanski sabor folklora, B.Laminci 11. - 1 2 .juli
  • Grbavačko prelo, Grbavci 11 juli
  • Ilindanske svečanosti, Turjak, 01.avgusta
  • Rogoljska žetva u Rogoljima, kraj jula
  • Rogoljska folklorijada, septembar mjesec
  • Biciklijada, trka biciklista od 7 - 77 godina, maj mjesec
  • Prvenstvo Rublike Srpske u sportskom ribolovu, juli mjesec
  • Kajak kanu prvenstvo, avgust mjesec
  • Međunarodni festival folkolora, septembar mjesec
  • Konjičke trke 21. septembar
  • Regionalna stočarska izložba, septembra mjeseca
  • Sajam voća i povrća, 20 septembra
  • Zdravomed, Sajam meda i pčelinjih proizvoda, oktobar mjesec
  • Noć muzeja i Međunarodni dan muzeja (18. maj)
  • Dani zime na Kozari ( podrška TO Prijedor i TO Dubica)

ATRAKCIJE

IZLETIŠTA:
Izletište Guta Tendžerić-G.Podgradci,

Izletište Žubor,

Vaso Borković -Turjak,

Izletište Lubina, Grbavci,

Izletište Jablanica,

Izletište Pisarić,

Izletište Tendžerić  Vrbaška i dr.

U planini Kozara oko izletišta Subotići postoji 80 kilometara planinarskih staza označenih po međunarodnim standardima koji se nalaze u ekološki čistom području  između rijeka Lubina i Turjak i povezuju arheološka nalazišta od Grada Marije Terezije u Podgradcima do Manastirišta u Gornjim Kijevcima i Pećine u Trnovcu. Staza koja ide nasipom kraj rijeke Save od Jablanice do Bardače, u dužini oko 30 kilometatra, u ekološki očuvanom području.

GASTRO

Ukoliko poželite da probate neka od tradicionalnih domaćih jela nećete biti uskraćeni. Na trpezi su:   cicvara, proja, kukuruza, omač, pura, bulgur, potkriža, razne vrste pita, uštipci, domaći i švapski sir, kadaif, gurabija, tuifahija, bosanski lonac i slično.          

  Osnovna gastronomska ponuda su i raznovrsna pečenja: jagnjetina, prasetina, piletina i jela sa roštilja: ćevapi, pljeskavice, zatim kobasice raznih vrsta, čvarci, krvavice, sušena svinjetina i govedina i svježe salate raznih vrsta, a od kiselih: kupus,paprike. krastavci i turšija. Dosta je zastupljena i riba: šaran,som, smuđ ,štuka, pastrmka i sitna riba iz    domaćih rijeka i jezera samo su dio bogate ponude.

Mapa

Ocjene

Ukupna ocjena
Hvala, molimo Vas opišite Vašu ocenu